مهمترین نیازهای تغذیه ای در سنین دبستان
مهمترین نیازهای تغذیه ای در سنین دبستان
ویتامین ها و املاح:
ریزمغذی ها در واکنش های متابولیک نقش حیاتی دارند و لازم است از طریق برنامه غذایی روزانه به بدن برسند. نیاز به ویتامین ها و املاح اغلب متناسب با انرژی دریافتی و یا سایر مواد مغذی است. برخی از ویتامین ها و املاح در دوران رشد نقش اساسی دارند و کمبود آنها موجب اختلال رشد کودکان می شود. شایع ترین کمبود ویتامین ها در این سنین کمبود ویتامین های A و D و شایعترین کمبود املاح کمبود ید، آهن، کلسیم و روی می باشد.
ویتامین A: به علت نقش ویتامین A در رشد، مقاومت بدن در مقابل بیماری ها و حفظ قدرت بینایی، توجه به دریافت کافی آن در برنامه غذایی کودکان سنین مدرسه حائز اهمیت است.
توصیه هایی برای تامین ویتامین A:
کاروتنوئیدها به ویژه بتا کاروتن که پیش ساز ویتامین A هستند در انواع سبزی های سبز و زرد ( اسفناج، هویج و کدو حلوایی )و انواع میوه های زرد و نارنجی ( طالبی، انبه، زردآلو، آلو، هلو، موز، خرمالو و.. ) وجود دارند.
در میان وعده های دانش آموزان از میوه ها و سبزی های حاوی ویتامین A استفاده کنید .مصرف منابع حیوانی ویتامین A مثل شیر و لبنیات، جگر، کره و زرده تخم مرغ نیز در برنامه غذایی کودکان مورد توجه قرار دهید .
ویتامین D: این ویتامین در جذب و متابولیسم کلسیم نقش حیاتی دارد. کمبود ویتامین D در دانش آموزان، به علت اختلال در جذب کلسیم، می تواند رشد استخوانی آنها را مختل کند. مهمترین منبع تأمین ویتامین D نور مستقیم خورشید است.
توصیه هایی برای تامین ویتامین D:
کودک را به ورزش و بازی در فضای باز و در معرض نور خورشید تشویق کنید تابش نورخورشید موجب می شود ویتامین D مورد نیاز در بدن آنها سنتز شده و از اختلال های ناشی از کمبود ویتامین D و کلسیم جلوگیری شود.
ید: ید ماده اصلی در ساختمان هورمون های تیروئید است که تنظیم متابولیسم مواد در بدن را برعهده دارد. نیاز به ید در دوران رشد ( کودکی، سنین مدرسه و بلوغ )حیاتی است.
کمبود ید در دوران جنینی موجب ناهنجاری های مادرزادی مانند ناشنوایی، لالی،عقب ماندگی مغزی و جسمی می شود.
کمبود خفیف ید می تواند موجب کاهش بهره هوشی و قدرت یادگیری کودکان شود. بهترین راه پیشگیری از کمبود ید، مصرف نمک یددار تصفیه شده است. باید توجه داشت نمک باید کم مصرف شود ولی همان مقدار کم باید از نوع یددار و تصفیه شده باشد.
در صورتی که منبع عمده آهن دریافتی روزانه غذاهای گیاهی باشد باید به دریافت کافی ویتامین C به عنوان افزایش دهنده جذب آهن توجه ;کنید . انواع میوه های تازه به خصوص مرکبات، سبزی های تازه (مثل سبزی خوردن ، فلفل سبز دلمه ای، کلم و گل کلم ) از منابع ویتامین C می باشند.
مصرف سالاد به همراه غذا و مصرف میوه یا آب میوه پس از غذا جذب آهن غذا را افزایش می دهد.
کلسیم: کلسیم علاوه بر تأثیر مستقیم بر استحکام دندان ها و استخوان ها برای رشد استخوان های جدید نیز ضروری است.
برای حفظ تراکم طبیعی استخوان ها و جلوگیری از پوکی استخوان در میانسالی و سالمندی لازم است در سنین مدرسه و بلوغ، مقدار کافی کلسیم، از برنامه غذایی روزانه دریافت شود. مهمترین منبع تأمین کلسیم، شیر و فرآورده های آن مثل ماست، پنیر و کشک
می باشد. بنابراین، اگر کودک شما از این مواد به مقدار کافی استفاده نمی کند در معرض خطر کمبود کلسیم قرار دارد. اگر کودک به نوشیدن نوشابه های گازدار نیز عادت داشته باشد شرایط پیچیده تر می شود .
نوشابه های گازدار به دلیل وجود فسفر زیاد در جذب کلسیم اختلال ایجاد می کنند. میان وعده هایی که بخشی از کلسیم مورد نیاز کودکان را تأمین می کنند عبارتند از: نان و پنیر، شیر، ماست میوه ای، بستنی و ... .
روی: روی در ساختن پروتئین نقش مهمی داشته و به همین دلیل در دوران کودکی و بلوغ که سرعت رشد افزایش می یابد، نیاز به پروتئین ها و روی نیز بالا می رود بنابراین باید در برنامه غذایی روزانه کودک و نوجوان خود منابع غذایی حاوی روی مانند جگر، ماهی، حبوبات، گوشت، تخم مرغ و مغزها را بگنجانید .
کمبود روی سبب کاهش سرعت رشد، کاهش ایمنی و مقاومت در برابر بیماری ها و تاخیر در بهبود زخم ها می شود.